Taak 1+ 'Vier zielen, vier gedachten'
Op de maandag en dinsdag heb ik een andere mentor dan op de woensdag en donderdag. Het valt me op dat de twee mentoren erg verschillend werken. Mia van de maandag en dinsdag vindt het belangrijk dat de kinderen precies weten wat van hen verwacht wordt. Bijvoorbeeld de regel van het handopsteken als het stil moet worden. De kinderen weten dat precies. Ook geeft Mia altijd het goede voorbeeld, zodat de kinderen haar na kunnen doen. Volgens mij is dat modelleren.
Dit in tegenstelling tot meester Willem. Willem vindt het belangrijk dat kinderen kunnen meedenken tijdens instructielessen. Het grappige is dat bij bijvoorbeeld handvaardigheidlessen het verschil in didactiek van hen beide duidelijk wordt. Laatst met een handvaardigheidles rondom herfst hadden de kinderen bij Mia een boom gemaakt van papier-maché. Mia gaf een duidelijke instructie en had op een stappenplan geschreven hoe ze het moesten maken. Per stap had ze een foto gemaakt van de tussenstappen. Ook had ze het eindresultaat meegenomen. Er zat wel wat verschil in de kleur bladeren, maar verder waren de producten hetzelfde. Het zag er wel heel mooi uit allemaal.
Omdat Loes, een leerling uit mijn stagegroep, een verhaal vertelde over de eekhoorntjes in de tuin van haar nichtje, bedacht Willem ter plekke een variant op de opdracht van Mia. Willem was erg benieuwd naar de gedachten die het verhaal van Loes bij de leerlingen opriep. Ook was hij nieuwsgierig naar de kennis die de leerlingen al hadden over boomdieren. Hij tekende een cirkel op het bord met daarin het woord
m>boomdieren. Willem trok vers
chillende lijnen vanaf de cirkel en schreef bij één lijn het woord eekhoorn. Nu gaf hij de kinderen de beurt. "Wie kan er nog een dier noemen die graag in een boom leeft?" De kinderen staken bijna allemaal hun vinger op! Er werden verschillende dieren genoemd, zoals een rups, een mees, een mier, en een uil. "Maar meester Willem?, "vraagt Roland, "ik zag laatste een molshoop bij de boom. Misschien woont een mol graag onder een boom." "Daar zou je best gelijk in kunnen hebben, Roland, ik zet hem erbij." "Meester, meester," roept Gemma uitgelaten, "ik heb wel eens gehoord van een boommarter." En zo gaat de klas nog een poosje door.
Na de eerste verkenning helpt Willem de kinderen om relaties tussen de verschillende woorden te leggen. Ze ordenen de begrippen in drie categorieën. Dieren die in een boom leven krijgen een rode kleur, dieren die onder de boom leven een blauwe kleur en dieren die rondom de boom leven worden met groen omcirkeld. De klas wordt eveneens in drie groepen verdeeld. Iedere groep krijgt de opdracht om dieren uit de toegewezen categorie te knutselen van kosteloos materiaal. Voordat ze daaraan beginnen laat Willem een uitzending van Nieuws uit de Natuur zien. Ik vraag Willem waarom ze eerst tv gaan kijken en niet meteen met knutselen beginnen. Hij vertelt me dat het belangrijk is om kinderen te prikkelen en de geactiveerde voorkennis te koppelen aan nieuwe kennis. Zodra de kinderen starten met knutselen, zie ik het effect van de video. De kinderen hebben een duidelijke voorstelling hoe hun dier eruit moeten komen te zien. Soms zelfs tot in het kleinste detail. Ik sta versteld!
Bij een gesprek dat ik de volgende dag met Frieda (een leerkracht uit een andere groep) heb, kom ik erachter dat zij ook weer een andere opvatting heeft over leren en instructie. Zij vindt vooral dat je als leerkracht de dialoog met de kinderen moet voeren en moet aansluiten op de zone van naaste ontwikkeling.
Thuis dacht ik hier nog eens over na. Wat vind ikzelf eigenlijk van al die verschillende opvattingen over leren en wat is nu effectieve instructie? Welke didactiek werkt goed en wanneer? Weet ik er al genoeg van? Hoe zou ik het nu aanpakken in mijn eigen klas? Ik denk dat ik de zaken maar eens goed ga onderzoeken om een standpunt in te nemen. Wel zo belangrijk voor mijn eigen handelen!
Mogelijke bronnen:
Internet:-
Boekaerts, M. & Simons, P.R. (2003). Leren en instructie: psychologie van de leerling en het leerproces. Hoofdstukken 1.2 en 4.
Boeken bibliotheek:
Veen, van der, T. & Wal, van der, J. (2003).Van leertheorie naar onderwijspraktijk. pp. 11-61. Groningen: Wolters-Noordhoff.
Parreren, C.F. (1990). Leren op school. pp. 9-16. Groningen: Wolters-Noordhoff.
Websites: