Thema 2: Wat is nu leren ? - Thema 2: Wat is nu leren ? - 2009-2010

Vaardigheidstrainingen Menswetenschappen

Ontwerpen van onderwijs

Beschrijving vaardigheidslijn 'Ontwerpen van Onderwijs' periodeboek 09/10
___________________________________________________________________________
 Verwijzing
De handleiding van deze vaardigheidslijn is terug te vinden in Delphi
 Inleiding
De primaire taak van een leraar in het (basis)onderwijs is het dagelijks verzorgen van onderwijs aan een groep kinderen. Om goed te kunnen onderwijzen zal de student zijn lesactiviteiten goed moeten voorbereiden / plannen. Want, in het kader van het efficiënt en helder aan kinderen uitleggen wat er geleerd moet worden, hen begeleiden bij hun leren en oefenen en de resultaten controleren is doordacht en zorgvuldig ontwerpen van onderwijs een essentiële vaardigheid. De competenties om kwalitatief goed onderwijs aan kinderen van deze tijd te verzorgen zijn samen te vatten in de werkwoorden reflecteren, analyseren, ontwerpen, plannen, uitvoeren en evalueren. Deze cruciale vaardigheden staan centraal in de vaardigheidslijn.
 Doelen:
 De student: 

• Kent het schema 'Onderwijs ontwerpen' als wezenlijk onderdeel van de lesbeschrijving en weet wat componenten en haltes daarin betekenen;
• Kan de componenten en haltes uit het schema concreet toepassen bij het plannen van leer- en spelactiviteiten in zijn stagegroep waarbij zoveel mogelijk rekening gehouden wordt met de leef- en belevingswereld van de kinderen in die groep;
• Kan een lesvoorbereiding op schrift uitvoeren door op een doordachte en efficiënte wijze gebruik te maken van het format 'lesbeschrijvingsformulier';
• Kan reflecteren voorafgaand aan, tijdens en ná een onderwijsactiviteit (volgens de reflectiemethodiek van Korthagen) en daarin eigen opvattingen over vak / werk betrekken;
• Kan concrete leerpunten en ontwikkelingsdoelen verbinden aan evaluatie, reflectie en feedback;
• Heeft inzicht in de structuur van een methode / methodiek uit het basisonderwijs en weet hoe hij de inhoudelijke en didactische suggesties kan 'vertalen' naar de concrete praktijk van de stagegroep;

 Algemene werkwijze:
 Schema 

Bijeenkomst
 

Inhoud

Studielast in uren
(inclusief docentonafhankelijke voorbereiding en afronding)

1
 

De eerste onderwijsstappen- reflecteren vooraf

3

2

Werken met een methode- ontwerpen van een onderwijsactiviteit m.b.v. een handleiding

5

3

De didactische route- ontwerpen van boeiend onderwijs

5

4

Het lesbeschrijvingsformulier-een analyse van een les(voorbereiding) met een focus op inhoudelijke planning en organisatie en evalueren en reflecteren achteraf

5

5

Onderwijs ontwerpen voor het jonge kind- handelingsgerichte (kring-) activiteiten

5

6

Toets

5

herkansing

Totaal

28

 
 Beoordeling:
 1EC
 Toetsing:
 Open boek toets waarin de student de didactische voorstellen bij een les in een handleiding van een methode op een eigen wijze bewerkt tot een origineel en boeiend onderwijsarrangement volgens het format van de didactische route. 
 De student laat hiermee zien dat hij de betekenis van de componenten, de haltes van het lesbeschrijvingsformulier kent en dat hij in staat is het model 'onderwijs ontwerpen' te hanteren door aan te tonen: 

• - dat hij weet wat de reflectie voorafgaande aan een activiteit inhoudt;
• - de doelen SMART te kunnen formuleren, zowel voor zichzelf als t.a.v. de lesdoelen voor de leerlingen;
• - dat hij kan pendelen tussen de leerling, leraar, leerinhoud en leeromgeving;
• - dat hij heeft gekozen uit een van de vijf haltes om een didactische route mee te starten;
• - dat hij zoveel mogelijk houdt met de leef- en belevingswereld van de kinderen;
• - dat hij een didactische voorzet uit een methode kan bewerken op een eigen wijze in een didactische route;
• - dat hij de blauwdruk van de didactisch route kan 'vertalen' in de inhoudelijke planning en organisatie van een les;

Literatuur:
 Verplichte literatuur:
 Ontwerpen van onderwijs
C. de Munnik / K. Vreugdenhil
Wolters Noordhoff Groningen 2005
ISBN 90 01 605567
 Aanbevolen literatuur:
 Méér dan onderwijs (Sherpa Pro)
Theorie en praktijk van het onderwijs in de basisschool
Eddy Alkema e.a.
Van Gorcum Assen 2006
ISBN 90 232 4224 6
 Didactische werkvormenboek (Sherpa Pro)
Variatie en differentiatie in de praktijk
Hoogeveen P., Winkels J.
Van Gorcum Assen 2005
ISBN 90 232 4067 7
Materiaal:

• lesmethodes uit het OLC
• lesmethodes vanuit werkplek van studenten
• het lesbeschrijvingsformulier (Delphi)