Inleiding en verantwoording
Gezien de beschikbare mogelijkheden hebben wij ervoor gekozen om binnen cultuureducatie het accent te leggen op erfgoedonderwijs en het onderdeel kunsteducatie voor dit moment even te laten voor wat het is.
Gezien de ‘natuurlijke verwantschap’ met geschiedenis en aardrijkskunde is deze vaardigheidslijn dan ook vanuit deze invalshoek verder ingevuld.
Volgens Wikipedia: “Onder erfgoededucatie verstaan we alle vormen van educatie waarbij cultureel erfgoed als doel of als middel wordt ingezet. Onder cultureel erfgoed wordt verstaan: alle sporen uit het verleden die een samenleving de moeite van het bewaren waard vindt. Dat kunnen voorwerpen zijn in musea, archeologische vondsten, documenten in archieven, monumenten en landschappen. Maar ook taal, verhalen en gebruiken”.
Het primaire doel van deze vaardigheidlijn is dat je zicht krijgt op de actuele plaats en de mogelijke aanpak van erfgoededucatie.
Wij hopen dat jullie, door deze vaardigheidslijn, uiteindelijk in voldoende mate inzicht hebben om erfgoededucatie betekenisvol en effectief in het basisonderwijs te integreren.
Naar aanleiding van het voorgaande is het dan ook allereerst van belang dat je je theoretisch verdiept in erfgoededucatie. Maar ook dat je in staat bent om activiteiten te ontplooien in de basisschool rond het fenomeen cultureel erfgoed. Het is dan natuurlijk vanzelfsprekend dat je in staat bent om betekenisvolle leerarrangementen kunt ontwerpen.
Wij gaan ook bij deze vaardigheidslijn uit van de actieve student die zich weet voor te bereiden en in te zetten waardoor de opbrengsten van deze vaardigheid optimaal kunnen worden.
Leerdoelen
Ø Je maakt kennis met de waarde van cultureel erfgoed voor jezelf.
Ø Je maakt kennis met de waarde van cultureel erfgoed voor het basisonderwijs.
Ø Je krijgt zicht op de meerwaarde van erfgoededucatie voor kinderen en hoe deze kan aansluiten op het onderwijs.
Ø Je bent in staat om erfgoedlessen toe te spitsen op verschillende vakgebieden en leeftijdsgroepen.
Ø Je doet ervaring op met het zoeken, bewerken, verwerken en toepassen van relevant cultuuraanbod op concrete onderwijsleersituaties.
Ø Je leert om te gaan met specifieke onderzoeksvaardigheden die centraal staan bij erfgoededucatie.
Ø Je kunt, rond cultureel erfgoed, inspirerende activiteiten ontwerpen voor kinderen in de basisschool.
Ø Je weet geschikt erfgoedmateriaal te vinden via diverse instellingen en/of met behulp van de digitale snelweg.
Inhoud & organisatie van de colleges.
College 1: Mogelijkheden van het cultureel erfgoed in theorie en praktijk.
Vooraf:
Bestudeer uit: ErfGoedonderwijs op de basisschool:
ü Hoofdstuk één ( p. 5 t/m p. 15 );
ü Hoofdstuk twee ( p. 16 t/m p. 22 );
ü Hoofdstuk drie ( p. 23 t/m p. 34 ).
Werkwijze:
- We starten de eerste 15 minuten van het college met het bespreken, van een selectie, van de door jullie meegebrachte voorwerpen.
Het voorwerp moet een duidelijke correlatie hebben met het cultureel erfgoed van je eigen familie.
- Vervolgens is er circa15 minuten tijd voor een vragenronde.
- Daarna zal de betrokken docent samen met jullie een korte verkenning maken in de omgeving van de opleiding wat betreft het daadwerkelijk aanwezige cultureel erfgoed. Dit gedeelte duurt ongeveer een klokuur.
Literatuur/website:
ErfGoedonderwijs op de basisschool. H. 1 t/m 3: p. 5 t/m p. 34.
College 2: Presentatieronde: ‘Eigen familiegeschiedenis’.
Vooraf:
Je hebt je verdiept in je eigen familiegeschiedenis. Je hebt een keuze gemaakt uit de leswaaier en deze suggestie heb je concreet uitgewerkt voor je eigen familiesituatie ( zie verder op in deze handleiding bij het onderdeel opdrachten bij opdracht A).
Bovendien heb je een korte presentatie samengesteld (van circa 10 minuten).
Werkwijze:
Tijdens dit college zal een aantal van jullie worden uitgenodigd om te presenteren. Gezien de tijd zal dat helaas niet iedereen kunnen zijn. Het lot bepaalt dan ook wie daadwerkelijk mag presenteren.
Literatuur/website:
- ErfGoedonderwijs op de basisschool.
- Leswaaier ‘Erfgoed bij de les’.
- www.erfgoedbijdeles.nl
- www.cultclick.nl
- www.zichtopmaastricht.nl
- www.rijckheyt.nl
College 3: Erfgoedoriëntatie (theorie).
Vooraf:
Bestudeer uit: ErfGoedonderwijs op de basisschool:
ü Hoofdstuk vier ( p. 37 t/m p. 47 );
ü Hoofdstuk vijf ( p. 52 t/m p. 56 );
ü Hoofdstuk zes ( p. 57 t/m p. 69 ).
Werkwijze:
- De eerste 15 minuten van dit college is er tijd voor een vragenronde. Het is dan uiteraard wel de bedoeling dat je bij je voorbereidingen de vragen van tevoren doet opstellen.
- Daarna zal de betrokken docent samen met jullie een tocht maken door de interessante zaken van de desbetreffende hoofdstukken.
· Literatuur/website:
- ErfGoedonderwijs op de basisschool. H. 4 t/m 6: p. 37 t/m p. 56.
- www.erfgoedbijdeles.nl
- www.cultclick.nl
- www.zichtopmaastricht.nl
- www.rijckheyt.nl
College 4: Presentatieronde: ‘Cultuurkaart van de basisschool’.
· Vooraf:
Je hebt een inventarisatie gemaakt (met medestudenten op dezelfde stageschool)van de culturele omgeving van de basisschool. Je hebt de omgeving van de school leren kennen als inspiratiebron voor culturele activiteiten in de basisschool (zie verder op in deze handleiding bij het onderdeel opdrachten bij opdracht B).
Bovendien heb je gezamenlijk een korte presentatie samengesteld (van circa 10 minuten).
· Werkwijze:
Tijdens dit college zal een aantal van jullie worden uitgenodigd om te presenteren. Gezien de tijd zal dat helaas niet iedereen kunnen zijn. Het lot bepaalt dan ook weer wie daadwerkelijk mag presenteren.
· Literatuur/website:
- ErfGoedonderwijs op de basisschool.
- www.erfgoedbijdeles.nl
- www.cultclick.nl
- www.zichtopmaastricht.nl
- www.rijckheyt.nl
College 5: Erfgoedlessen in theorie.
· Vooraf:
Bestudeer uit: ErfGoedonderwijs op de basisschool:
ü Hoofdstuk zes ( p. 57 t/m p. 69 ).
· Werkwijze:
- De eerste 15 minuten van dit college is er tijd voor een vragenronde. Het is dan uiteraard wel de bedoeling dat je bij je voorbereidingen de vragen van tevoren doet opstellen.
- Daarna zal de betrokken docent samen met jullie een tocht maken door de interessante zaken van de desbetreffende hoofdstukken.
· Literatuur/website:
- Leswaaier ‘Erfgoed bij de les’.
- www.erfgoedbijdeles.nl
- www.cultclick.nl
- www.zichtopmaastricht.nl
- www.rijckheyt.nl
College 6: Presentatieronde: ‘Erfgoedlessen voor de praktijk’.
· Vooraf:
Met een maatje kies je uit de leswaaier ‘Erfgoed bij de les’ bij het onderdeel: Erfgoed in de omgeving één ( 14 t/m 28 )van de les- ideeën.
Deze werk je uit met zijn tweeën in de vorm van twee concrete lessen voor de midden- of bovenbouw en voeg je (individueel) toe aan het individueel eindverslag van deze vaardigheidslijn.
· Werkwijze:
Tijdens dit college zal een aantal van jullie worden uitgenodigd om te presenteren. Gezien de tijd zal dat helaas niet iedereen kunnen zijn. Het lot bepaalt dan ook weer wie daadwerkelijk mag presenteren.
· Literatuur/website:
- ErfGoedonderwijs op de basisschool.
- Leswaaier ‘Erfgoed bij de les’.
- www.erfgoedbijdeles.nl
- www.cultclick.nl
- www.zichtopmaastricht.nl
- www.rijckheyt.nl
Opdrachten
De volgende opdrachten moeten tegen het eind van deze vaardigheidslijn uitgewerkt zijn:
A. Individueel: Uit de leswaaier ‘Erfgoed bij de les’ kies je bij het onderdeel: Erfgoed van jezelf één ( 1 t/m 13 )van de les- ideeën. Deze werk je uit voor je zelf en voeg je toe aan het verslag van deze vaardigheidslijn.
B. Per stageschool: Je vult de cultuurkaart in. Je maakt een inventarisatie van de culturele omgeving van de basisschool. Deze werk je met medestudenten op dezelfde stageschool uit.
Let op: individueel voeg je de cultuurkaart toe aan je persoonlijk eindverslag van deze vaardigheidslijn.
C. Tweetal: Uit de leswaaier ‘Erfgoed bij de les’ kies je bij het onderdeel: Erfgoed in de omgeving één ( 14 t/m 28 )van de les- ideeën. Deze werk je uit met zijn tweeën in de vorm van twee concrete lessen voor de midden- of bovenbouw en voeg je (individueel) toe aan het verslag van deze vaardigheidslijn.
Elke les uit de lessenserie wordt uitgeschreven waarbij (in elk geval) de volgende zaken in elk geval aan bod moeten komen:
o Beginsituatie.
o Doelstellingen.
o Inleiding/Opening.
o Inhoudelijke uitwerking leskern.
o Eind- Verwerkingsopdracht.
Verdeling studielast
De studielast van deze vaardigheid is als volgt opgesplitst:
- Colleges: 9 klokuur.
- Voorbereiding colleges (doorlezen lit. e.d.): 6 klokuur.
- Uitwerking opdrachten: 10 klokuur pp.
- Voorbereiding presentaties: 3 klokuur pp.
Totaal: 28 klokuur.
Toetsing en beoordeling
Zoals al eerder werd aangeven bij het onderdeel opdrachten van deze handleiding moest je tegen het eind van deze vaardigheidslijn het volgende uitgewerkt hebben:
A. Individueel: Uit de leswaaier ‘Erfgoed bij de les’ kies je bij het onderdeel: Erfgoed van jezelf één ( 1 t/m 13 )van de les- ideeën. Deze werk je uit voor je zelf en voeg je toe aan het verslag van deze vaardigheidslijn.
B. Per stageschool: Je vult de cultuurkaart in. Je maakt een inventarisatie van de culturele omgeving van de basisschool. Deze werk je met medestudenten op dezelfde stageschool uit.
Let op: individueel voeg je de cultuurkaart toe aan je persoonlijk eindverslag van deze vaardigheidslijn.
C. Tweetal: Uit de leswaaier ‘Erfgoed bij de les’ kies je bij het onderdeel: Erfgoed in de omgeving één ( 14 t/m 28 )van de les- ideeën. Deze werk je uit met zijn tweeën in de vorm van twee concrete lessen voor de midden- of bovenbouw en voeg je (individueel) toe aan het verslag van deze vaardigheidslijn.
Elke les uit de lessenserie wordt uitgeschreven waarbij (in elk geval) de volgende zaken in elk geval aan bod moeten komen:
o Beginsituatie.
o Doelstellingen.
o Inleiding/Opening.
o Inhoudelijke uitwerking leskern.
o Eind- Verwerkingsopdracht.
De drie bovenstaande opdrachten dien je, individueel, uitgeprint in te leveren bij de, voor deze vaardigheidslijn, verantwoordelijke docent.
Uiterste inleverdatum: College 6 van deze vaardigheidslijn.
Het cijfer voor het individuele verslag vormt het eindcijfer voor de vaardigheid cultuureducatie.
Zoals we al in de inleiding aangaven gaan we bij al het voorgaande uit van de actieve student die zich zodanig weet voor te bereiden en in te zetten waardoor de opbrengsten van deze vaardigheid alleen maar hoger kunnen worden.
Daarbij is voldoende aanwezigheid volgens ons van essentieel belang. Samen leren is ook belangrijk. Vandaar dat we willen afspreken dat wanneer je meer dan twee keer afwezig bent geweest, je voor ons niet te beoordelen bent en dat dit kan leiden tot een compenserende opdracht.
Het een en ander ligt ter beoordeling bij de uitvoerende docent van deze vaardigheid.
Tijdens college 2, 4 & 6 (wanneer de presentaties plaatsvinden) is de aanwezigheid verplicht.
Literatuur & websites
· Erfgoedonderwijs op de basisschool.
1e druk 2008. Van Gorcum Assen.
ISBN: 978 90 232 4420 2
Prijs: 23,50 euro.
Zie ook Sherpa- Pro.
· Leswaaier ‘Erfgoed bij de les’.
Te bestellen bij Stichting Cultureel Erfgoed Noord-Holland.
Postbus 5348 Haarlem. Tel: 023-5319139.
· www.erfgoedbijdeles.nl
· www.cultclick.nl
· www.zichtopmaastricht.nl
· www.rijckheyt.nl